تبليغاتX
حسن راشدی نین اؤزل وئبلاگی

حسن راشدی نین اؤزل وئبلاگی

ح.راشدی نین تورکجه و فارسجا مقاله لری و بعضی یازی و خبرلر

افزایش حقوق مدنی کردها در ترکیه


در پی توسعه بیشتر دموکراسی در ترکیه انجام گرفت 

 اعطای حقوق بیشتر مدنی به  اقلیت های زبانی  در ترکیه

تلویزیون دولتی ترکیه ( آنکارا) :

فعالیتهای مربوط به روند طرح اصلاحات دمکراتیک در ترکیه با تمام شتاب، ادامه دارد.

سرعت این روند که به دنبال تبدیل شدن تسلیم تروریستهای پ ک ک به یک نمایش ، کاهش یافته بود، به دنبال برگزاری اجلاس دو روز پیش حکومت ، بار دیگر شتاب گرفت.

در حالیکه مجلس ترکیه آماده می شود تا در تاریخ دهم نوامبر ( ۱۹ آبان )  لایحه طرح اصلاحات دمکراتیک را مورد بررسی قرار دهد، جزئیات مربوط به این طرح نیز در حال روشن شدن است.


ادامه مطلب
+ یازیلمیشدیر  یکشنبه 17 آبان1388ساعت 1:53 قبل از ظهر  توسط ح.راشدی  | 

دیلیمیزین ساده قیرامئری

   

گيريش 

ايلک دفعه, ۱۳۷۶- جي ايل, ديليميزي سيستماتيک سويّه­ده کرج شهري­نين «گوهردشت» (رجايي شهر) آدلانان شهرجيگينده و بو شهرجيگين مسجدينه باغلي بير مکاندا تدريس ائتديم.

او ايل, ياي تعطيللري باشلانماقداايدي. فاصله­سي ائوميزدن چوْخ دا اوُزاق اوْلمايان محل مسجيديندن, گوٍن اوْرتايا ياخين اوُجا سس­ايله بير اعلان اوْخوندو:

«بسم­الله­الرّحمن­الرّحيم- , قابل توّجه اهالي محترم رجايي شهر, کوي کارمندان شمالي

در طول تعطيلات سه­ماهه تابستان, مسجد امام­جعفر صادق(ع) در نظر دارد دورة کلاسهاي زبان انگليسي, آلماني, عربي و آذري برگزار نمايد, از خانواده­هاي محترم دعوت مي­شود جهت ثبت­نام. . . .»

جومله­نين ايچينده گلن «آذري» سؤزونو ائشيتديکده قوُلاغيما اينانماديم !

بير داها اعلان تيکرار اوْلدوقدا, شوٍبهه­م آزالدي, لاکين يئنه اينانا بيلميرديم کي, کرج ده آذربايجان توٍرکجه­سينده کلاس قوْيولسون !

خبرين دوٍزگون اوْلدوغونو, مسجد کيتابخاناسيندان کيتاب آليب ائوه گتيرن قيٌزيم منه بيلديردي. او, حتي کلاسلاردا ايشتراک ائدن اؤيرنجيلرين شهريه­سي­نين مبلغيني­ده اؤيرنميشدي:

انگليس و آلمان ديلي        ۱۰۰۰ توٍمن

عرب و آذري ديلي            ۹۰۰ توٍمن

قيٌزيم, توٍرکجه کلاسين نه واخت, باشلاناجاغيني مسجيد مسئوللاريندان سوْروشدوقدا دئميشديلر:

«فعلاٌّ استادي براي زبان آذري نداريم اگر استاد پيدا نشود احتمالاٌّ دورة آذري را لغو مي­کنيم». بو سؤزلري ائشيدن قيٌزيم ائوه گليب جرياني منه سؤيله­ديکده تئز اؤزومو مسجيده يئتيرديم و توٍرکجه کلاسيندا درس وئرمه­يه حاضيرليغيمي بيلديرديم.

سؤزو چوْخ اوُزاتمادان, دئييم­کي, اينگيليس ديلي­ايله توٍرک ديلي کلاسلاري تشکيل تاپدي؛ لاکين آلمان ديلي­ايله عرب ديلينه آد يازديران آز اوْلدوقدان بو کلاسلار قوُرولمادي!


ادامه مطلب
+ یازیلمیشدیر  یکشنبه 17 آبان1388ساعت 0:40 قبل از ظهر  توسط ح.راشدی  | 

مولانا ترک است، فقط چند روزی از خاک ایران رد شده

به مناسبت نزدیک شدن سالگرد بزرگداشت مولانا مولوی 

(از نویسنده  افغانستانی: سعید نسفی)

جناب محترم السلام علیکم
خواهشمند است این نامه منتشر شود

حضرت مولانا جلال‌الدین بلخی ثم رومی در بلخ یا مرکز (ترکستان جنوبی) که فعلا مربوط مملکت افغانستان می‌باشد تولد یافته و زبان مادری‌اش ترکی و زبان دومی‌اش دری بوده، طوریکه در ترکستان افغانستان همه ترکی زبانان به عین شکل زبان دومی‌شان دری می‌باشد. مولانا در سن 6 سالگی با پدرش سلطان‌العلما از طریق ایران به قونیه ترکیه امروزی هجرت نموده است و در ا یران با شیخ فریدالدین عطار ملاقات نموده، تمام علاقه و ارتباط مولانا بجز از چند روز در خا ک ایران و مردم ایران همینقدر بوده و بس.

مولانا در خانۀ خود بزبان ترکی اوزبیکی صحبت می‌نمود و تاجیکی را طوریکه از اشعار او برمی‌آید بحد عالی می‌دانسته و وی اشعار ترکی بسیار دارد او گوید:

ترکی همه ترکی کند
تا جیک تا جیکی کند

من ساعتی ترکی کنم
یک لحظه تاجیکی کنم

گویا تنها لحظۀ تاجیکی گوی‌های او شعر سرودن وی است وبس. اگر او ایرانی می‌بود و یا به ایران تعلق می‌داشت چرا به ایران حیات بسر نبرد؟ و معلوم است که او ترک بوده و با ترکان ترکیه احساس آرامش و قومیت و هم‌زبانی می‌نموده است. حضرت مولانا ترک بودن خود را اینطور ثابت می‌نماید و پاسخ این سوال را که مولانای رومی از کجا است از خود او بپرسیم.


ادامه مطلب
+ یازیلمیشدیر  دوشنبه 11 آبان1388ساعت 7:9 بعد از ظهر  توسط ح.راشدی  | 

بازگشت به خویشتن

 

بازگشت به خويشتن!

 (" ترکان " کیتابیندان  ارشاد اداره سینده حذف اولموش بولوم! )

در پي قيام انقلابي مردم ايران در سالهاي ۱۳۵۶-۱۳۵۷ هـ . ش بر عليه حکومت پهلوي, و سقوط اين خاندان که ظلم و ستم را بر کليه مردم ايران, و ناعدالتي, تحقير و توهين مضاعف را برغيرفارس زبانان, بخصوص بر ترکان تحميل کرده بود, آزادي نسبي زبان و فرهنگ مردم آذربايجان و ديگر غيرفارس زبانان فراهم گرديد و جوانان تحصيلکرده و روشنفکران آذربايجاني که در پي هويت گم شده خود بودند به مطالعه زبان, فرهنگ و تاريخ واقعي خود پرداختند.

در اواخر سالهاي دهه شصت و اوايل هفتاد و پس از پايان جنگ ايران و عراق که آرامش برکشور حکمفرما شد, و به دنبال هويت جويي دانشجويان آذربايجاني دانشگاههاي تهران, تبريز و ديگر شهرها در راستاي رسيدن به حقوق معنوي خود, آنها خواستار به اجرا در آمدن اصل ۱۵ و ۱۹ قانون اساسي که خونبهاي شهداي زمان انقلاب بود شدند؛ اين اصول, تحصيل به زبانهاي غيرفارسي از جمله ترکي را در مدارس و دانشگاهها در کنار زبان فارسي آزاد, و برابري حقوق مردم ايران بدون توجه به زبان و نژاد و قوميت را اعلام مي­کرد.

 لاکن افرادي که افکار نژادگرايانه و ضد ترکي دوران حاکميت پهلوي در وجود آنها ريشه دوانده بود و احتمالاً رأي و نظرشان هم در بعضي مواقع نافذ در تعدادي از مسئولين کشور بود در اجراي اين اصل مسلمِ قانون اساسي سنگ اندازي کردند!

 با گذشت سالهاي متمادي از پيروزي انقلاب اسلامي, اجراي اين اصول با بي­توجهي روبرو شد تا اينکه حرکتي خودجوش و بر خاسته از ميان طبقات مختلف مردم آذربايجان پديد آمد که پيش قراولان آن, نويسندگان, شعرا, محققين, اديبان, روشنفکران, بخصوص دانشجويان بودند. اينان معتقد به وحدت واقعي و از دل برآمده مردم ايران با اجراي اين اصول و در چارچوب قانون اساسي و دور از جار و جنجال بودند و اعتراض به انحصار طلبي و فزون خواهي عده­اي داشتند که همة امکانات مادي و معنوي کشور را براي يک قوم و يک زبان و يک فرهنگ مي­خواستند. آنها براي رساندن پيام مردم خويش به گوش مسئولين کشوري که بعضي از آنها مي­گفتند ما حاضريم به زبان ترکي در مدارس و دانشگاهها تدريس شود ولي کسي از آن استقبال نمي­کند,[1] اجتماع در روز تولد بابک خرمدين, در دومين جمعه تيرماه را روز مناسبي براي نشان دادن ارادة ملّي مردم آذربايجان در مورد خواسته­هاي بحق و قانوني تشخيص دادند و از سال ۱۳۷۹ , صدها هزار نفر از اقشار مختلف مردم در پاي قلعه بابک واقع در نزديکي "کليبر" در آذربايجان شرقي گردآمده و با اجتماع عظيم خود علاوه بر اجراي برنامه­هاي فرهنگي و هنري, خواستار به اجرا در آمدن اصول ۱۵, ۱۹ و ۴۸ قانون اساسي شدند.

در سال ۱۳۸۰ , اجتماع در اين قلعه را بيشتر از ۳۰۰ هزار نفر گفتند[2] و در سال ۱۳۸۱ حضور مردم در پاي قلعه و در دومين جمعه تيرماه را بين ۴۰۰-۵۰۰ هزار نفر حدس زدند.[3] .


ادامه مطلب
+ یازیلمیشدیر  دوشنبه 4 آبان1388ساعت 9:9 بعد از ظهر  توسط ح.راشدی  | 

اؤلومومه سئوینیرم !

    "موران" طبیعتی یازدا

        "مقاله نین تکمیلی "

                         اؤلومومه سئوینیرم !

" بو مقاله 1383 – جو ایل " یارپاق "  نشریه سینده چاپ اولموشدو ؛ لاکین من یئنه بو مقاله ده کی   فیکیرلریمده اولدوغوما گؤره اونو بو وئبلاگدادا گتیریرم . "

" اؤلومومه سئوینیرم "  بو سؤز یقین کی ، چوخلارینی شاشیرا بیلر ؛ آما، اینانین کی،  منیم بو دئدیگیم قیسا جمله ، ایناندیغیم بیر  گئرچکدیر !

15 یاشیمدان دوغولدوغوم  کندیمیزدن آیریلاندان بو گونه کیمی ،  گؤردویوم یوخولارین یوزه دوخسان بئشینی کندیمیزده گؤرموشم؛ ائله ایندی ده گؤرورم !

اؤلندن سونرا بو کندده دفن اولاجاغیمادا ایندی دن سئوینیرم؛ لاپ ائله ایکی- اوچ یاشلی بیر اوشاق ، اویونجاقدان سئوینَن کیمی !

بئله خیال ائتمه یین بیزیم کند "نوفل لوشاتو " کندی کیمی دیر ، یوخ. اونون قیرخ دان چوخ ائوی یوخدور ، اؤزوده چیک کرپیجدن؛ ائله لاپ گؤردویونوز آذربایجانین باشقا کندلری کیمی، بلکه ده او کندلرین یوخسوللاریندان بیری!

سون ایللرده ، بیر نئچه ائو ، قیرمیزی کرپیجدن – سئمنت دن تیکیلیب؛ مدرسه سی- درمانگاهی دا ائله قیرمیزی کرپیجدن دیر ؛ آنجاق بونلارین هئچ بیریسی منیم 15 یاشیم اولان زامان یوخ ایدی !

35 ایل بوندان قاباقلا بو گونکو  کندیمیزده چوخ شئی لر دگیشیب ، حتی آداملاردا. آما بیر شئی ثابیت قالیب ، اودا کندیمیزین قیرخ ائوی دیر ! ایل بوندان قاباق بو کند ده قیرخ ائو واریدی ، ایندی ده قیرخ ائو وار !

هله بو کند چوخ شانسلی کند دیر کی ، ساکینلریندن بوتونلوکله بوشالماییب چوخلو آذربایجان کندلری کیمی !

بو قیرخ ائولی کندین  ساکینلری نین چالیشماسی ایله ، سون ایللرده دؤولت طرفیندن بو کنده  " بخش موران "امتیازی عنایت اولدوقدا بیر عده " هله قوی قالاق بلکه بیر یئره چاتدی بو کند "  دئیه ، اونو  یئر اوزوندن سیلینمکدن قورویوب ساخلامیشدیر


ادامه مطلب
+ یازیلمیشدیر  چهارشنبه 22 مهر1388ساعت 7:16 بعد از ظهر  توسط ح.راشدی  | 

شوونیسم خطرناک

                       

          شوونیسم خطرناک !   

                                                    حسن راشدی  ۱۷/ ۷ /۸۸ 

"اخیراً مقاله ای از طرف فردی به نام  داوود مهرانی در مجله فردوسی( که طرز تفکر گردانندگان این مجله بر همه روشن است) در  شماره 77 و 78 (شماره های تابستان ) چاپ شده بود که در این نوشته آقای مهرانی با عنوان "پان ترکیسم وطنی" باصطلاح نقدی بر کتاب " ترکان" اینجانب نوشته بودند . اما این باصطلاح مقاله نه مقاله ای علمی و نقادانه  در ردّ موضوعات مطرح شده در کتاب " ترکان" ، بلکه بیشتر ناسزا گویی از سر عصبانیت و ناچاری بوده است !

لذا اینجانب جوابیه ایی در موضوع مقاله گونه آقای داوود مهرانی با عنوان " شوونیسم خطرناک "  نوشته به سردبیر و مدیر مسئول مجله فردوسی ارسال کرده و خواستار چاپ آن  طبق قانون مطبوعات، در شماره 79 آن مجله شدم ."

 اینک متن این مقاله تقدیم خوانندگان گرامی می گردد:

اخیرا مقاله گونه ای از طرف آقای داوود مهرانی  با عنوان "پان ترکیسم وطنی " باصطلاح در ردّ موضوعات مطرح شده در کتاب " ترکان و بررسی تاریخ ، زبان و هویت آنها در ایرانِ "  اینجانب در شماره های 77 و 78 آن مجله چاپ شده بود ؛ ولی  به اذعان خود آقای مهرانی از آنجائیکه ایشان "نه محقق هستند، نه مورخ و نه نویسنده حرفه ای" در این مقاله  دچار احساسات نژادپرستانه و اشتباهات فاحش ادبی  و تاریخی شده اند !

      ای کاش فردی که حداقل در یکی از این مقوله مهارتی داشت به نقد این کتاب می پرداخت، چرا که کسی که مهارتی در موضوع کتاب ندارد نباید اقدام به نقد کتابی کند که متونش بر اساس  مستندات معتبر تاریخی و فرهنگی است.

     از همین رهگذر است که آقای مهرانی بدون وارد شدن به حوزه نقد کتاب ترکان، از همان شروع نوشته های خود، دچار تعصب افراطی شده و احساسات و نفرت درونی خویش را با کلمات و عباراتی نه در حد یک نویسنده منتقد بلکه در قامت یک راسیست بیان داشته است!

از آنجائیکه آقای مهرانی نه اطلاعات تاریخی چندانی دارند و نه تحقیقاتی در زمینه موضوع کتاب انجام داده اند و اطلاعاتشان هم در این زمینه ناچیز است، دچار اشتباهات تاریخی ، ادبی و فرهنگی فاحش هم شده اند.

ایشان در همان قسمت اول مقاله اشان از سر عصبانیت و تعصب افراطی که نتیجه القائات شوونیسم افراطی فارس از زمان حاکمیت خاندان پهلوی است، حتی تشخیص اینکه ترک و مغول دو مقوله جدا از هم هستند را نمی دانند!

ایشان به جای نقد موضوعات کتاب "ترکان" و آوردن اسناد قابل قبول و دادن رفرنسهای تاریخی برای ردّ موضوعهایی که معترض آن است دچار احساسات پان ایرانیستی و یا در حقیقت پان فارسیستی شده به نقل شعرهای احساساتی باصطلاح  وطن پرستانه می پردازد:

"ترا ای کهن پیر جاوید برنا

ترا دوست دارم اگر دوست دارم

ترا گران مایه دیرینه ایران(1)

ترا ای گرامی گهر دوست دارم"! 


ادامه مطلب
+ یازیلمیشدیر  جمعه 17 مهر1388ساعت 1:35 بعد از ظهر  توسط ح.راشدی  | 

مدارک دانشگاه های ارمنستان و اوکراین

                             

                                             وزارت بهداشت اعلام کرد 

      مدارک دانشگاه های ارمنستان و اوکراین معتبر نیست  

ایسنا: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تحصیل دانشجویان ایرانی را در دانشگاه های دولتی ارمنستان و اکراین غیر معتبر اعلام کرد. 

بر اساس آخرین بخشنامه صادر شده از سوی وزارت بهداشت، تحصیل دانشجویان ایرانی در رشته های علوم پزشکی در کشور ارمنستان و اوکراین از ابتدای سال 2010 میلادی ممنوع است و مدارک صادر شده از سوی این دانشگاهها در داخل کشور ارزیابی نمی شود .

گفتنی است کیفیت پایین تحصیلی، رشوه گیری و نبود هماهنگی در سیستم آموزشی از دلایل این تصمیم گیری اعلام شده است .

 

+ یازیلمیشدیر  شنبه 11 مهر1388ساعت 6:0 بعد از ظهر  توسط ح.راشدی  | 

اجماع کشورهای ترک زبان

 

         اجماع سران کشورهای ترک زبان

نهمين نشست سران کشورهاي ترک زبان در شهر نخجوان جمهوری آذربایجان ظهر امروز آغاز شد.
به گزارش واحد مرکزي خبر از باکو، مقامات سياسي جمهوري آذربايجان، بررسي راهکارهاي نزديک شدن هر چه بيشتر کشورهاي ترک زبان و امضاي توافقنامه تشکيل شوراي همکاري اين کشورها را از جمله اهداف برپايي اين نشست دو روزه دانستند.
رئيسان جمهور چهار کشور ترکيه، قزاقستان، قرقيزستان و جمهوري آذربايجان در اين نشست حضور دارند

در این اجلاس که هدف از آن مذاکره پیرامون کیفیت توسعه هر چه بیشتر روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بین ملل ترک زبان میباشد، تصمیماتی در خصوص تشکیل  دبیرخانه دائمی برای پلاتفورم کشورهای ترک زبان اتخاذ خواهد شد.

احتمال می رود در این گرد هم آیی  موقعیت قره باغ اشغالی و رابطه ترکیه با ارمنستان نیز مورد مذاکره قرار گیرد.

+ یازیلمیشدیر  جمعه 10 مهر1388ساعت 11:42 بعد از ظهر  توسط ح.راشدی  | 

30 میلیون تراختور !

   

                     30 میلیون " تراختور " !

                                                   حسن راشدی  ۸ مهر ۸۸

بو گونلر  "تیم تراکتور سازی" یئرینه "تراختور تیمی "  داها چوخ  آذربایجان میلّتی آراسیندا آغیزدان - آغیزا گزیر .

اگر 8- 9 ایل قاباق فارس دیللی لر " تراختور "  سؤزونو، آذربایجان فوتبال تیمیندن  طرفدارلیق ائدنلرین دیلیندن استهزا و مسخره ایله دئییر و اونلاری آلچاقلاتماق ایسته ییرلردیلرسه  بو گونلر  " تراختور " سؤزو بیر گوج عنصرینه و 30 میلیون ایراندا یاشایان تورکلرین سیمگه سینه چئوریلمیشدیر !

هئچ بیر کیمسه تخمین ائده بیلمزدی تراختور تیمی 8 ایلدن سونرا و فارسجا " لیگ برتر " آدلانان یئره گلیب چاتاندان سونرا بو قدر طرفدار تاپسین !

ایکی هفته قاباق، تراختورایله استقلال تیمی نین مسابقه سینی تبریزین " یادگار امام " استادیوموندا چوخلاری من کیمی جانلی اولاراق ایزله دی ؛ 70 مین نفردن چوخ آذربایجان اوستانلاری، تهران و حتی ایرانین اوزاق شهرلرینده یاشایان تورکلر بو استادیوما گلیب اؤز سئودیگی تیمی، یعنی تراختور تیمینی، اویونون ایلک باشلانیشیندان سونونا قدر تام اورَکدن تشویق ائتدیلر !

بونو هرکس گؤزو ایله گؤردو و تئلویزیوندان ایزله دی !

بونو، یالنیز عادی بیر فوتبال تیمیندن طرفدارلیق ائتمک یوخ، ایران جامعه سینده بیر وارلیق و هویتدن مدافعه ائتمک کیمی دگرلندیرمک اولار !

ایندیه کیمی، چوخلاریندا بئله بیر تصور یارانمیشدی کی، ایراندا یالنیز ایکی فوتبال تیمی نین ، یعنی پرسپولبس ایله استقلال تیمی نین چوخ سایدا و ایرانین هر یئرینده و هر شهرینده طرفدارلاری اولا بیلر ، و بو ایکی فوتبال تیمیندن باشقا هئچ بیر تیمه بو قدر طرفدار تاپیلا   بیلمز !

 لاکین 8 ایلدن سونرا "تراختور " تیمی نین "اوستون لیگه" ( لیگ برتر )ه یوکسلیب اینانیلماز سایدا طرفدارا صاحیب اولماسی بوتون معادله لری پوزدو !

گؤره سن " تراختور "  تیمی نین 8 ایلدن سونرا بو قدر طرفدار تاپماسی نین اؤزل بیر آنلامی وارمی ؟

بو سورغونون جاوابی نه اولورسا اولسون، لاکین بیر گئرچک وار :

" آذربایجاندا و ایرانین چئشیتلی بؤلگه لرینده یاشایان تورکلر ، داها اؤزلرینه و اؤز هویت و وارلیقلارینا حقارت گؤزو ایله یوخ ، افتخار گؤزو ایله باخیرلار "

و بو گون، بو هویتین بیر پارچاسی اولان تراختور فوتبال تیمیندن وار قوه لری ایله طرفدارلیق ائتمک بو مسئله یه آیدین دلیل دیر !

حدودا ایکی هفته قاباق، تبریزین " یادگار امام " استادیوموندا و تراختور ایله استقلال آراسیندا کئچیریلن مسابیقه ده حاضیر اولان 70 مین نفردن چوخ تراختور تیمی نین قیزغین طرفدارلاری، و استادیومون بیر طرفی؛  یاشا............سین  و باشقا طرفی؛ آذربا........یجان  دئمکله هر شئیی آنلادیردی.

لاکین بو مسابیقه دن سونرا تراختور تیمی نین 20 میلیون تومن جریمه اولماسی دوشوندوروجو بیر حالدیر !

گؤره سن هئچ تصور ائده بیلمه دیکلری و بو قدر طرفداری گؤرن بعضی لری، باشقا جوره دوشونورلر، یوخسا طرفسیز بیر قضاوت اساسیندا بو جریمه نی ایره لی سورموشلر ؟!

+ یازیلمیشدیر  سه شنبه 7 مهر1388ساعت 11:2 بعد از ظهر  توسط ح.راشدی  | 

به مناسبت شروع سال تحصیلی (زبان مادری)

 

          آچیقلاما : " بو مقاله نئچه ایل قاباق " دونیا آنا دیلی گونو  " ایله باغلی اؤیرنجیسل مطبوعاتدا  چاپ اولموشدور ، لاکین مکتبلرین یئنی آچیلیشی ایله باغلی  یالنیز سوئیس . کانادا . بلژیک کیمی بیرینجی دونیا اؤلکه لری یوخ . عراق و افغانستان کیمی اوچونجو و دالی قالمیش اولکه لرده ده ان آزی ایکی دیلین رسمی دیل اولدوغو حالدا ایران داخیلینده ۳۰ میلیون تورک اوشاغی نین هله ده آنا دیلینده تحصیل آلماقدان محروم قالدیغی سببیندن یئنه ده اونون بو گونده یاییلماسینی یئرسیز گؤرمه دیک. "   

               

   به مناسبت روز جهانی زبان مادری                                                                                      

                                                                                            

به پيشنهاد كشورهاي عضو سازمان جهاني يونسكو ، كنفرانس عمومي اين سازمان در نوامبر 1999 روزي را به عنوان« روز جهاني زبان مادري» اعلام كرد كه براي نخستين بار در 21 فوريه سال 2000 ميلادي ، در مقر يونسكو در پاريس، مراسمي به اين مناسبت برگزار گرديد. از آن سال به بعد در اغلب كشور ها و همه ساله در 21 فوريه (دوم - سوم اسفند) مراسمي به مناسبت روز جهاني زبان مادري برگزار مي‌گردد.

در اين مراسم اغلب سخنرانان بر لزوم تحصيل به زبان مادري ، جلوگيري از مستحيل شدن زبانهاي ملي و محلي در داخل زبانهاي رسمي و دولتي، و اهميت دادن به زبانهاي ملت‌ها و اقوامي كه از تحصيل به زبان مادري خود محرومند و اين زبانها در حال نابودي هستند تاكيد مي‌ورزند.

سازمان يونسكو براي فراهم كردن امكان دستيابي آسان به اطلاعات زباني ، وب سايتي را با نام

htt ://web world .unes Co.org / imd طراحي نمود تا مردم سراسر جهان اطلاعات دلخواه خود را در مورد زبان از اين منبع كسب كنند.

همچنين كميته پي گيري اعلاميه جهاني حقوق زبانها (Languge rights) وب سايتي را با مشخصات : www . Linguistic - de claration .org داير نموده و از اصل برابري همه زبانها مدافعه ميكند.

«كميتة پي گيري اعلاميه جهاني حقوق زبانها» مدافع اصل برابري همه جوامع زباني است و معتقد است كه اعضاي هر جامعه زباني حق دارند در مدارس به زبان خود تعليم ببينند و در اداره‌ها و سازمانهاي رسمي به زبان خود صحبت و مكاتبه كنند.

كار يونسكو در زمينه زبانها در اواسط دهه 1980 آغاز شد. گام اصلي ، راه اندازي جدي طرح لينگواپكس (Linguapax) در سال 1986 بود.

فليكس مارتي ، سرپرست كميته مشورتي براي چند زبانگي و آموزش چند زبانه ، كه در سال 1998 تاسيس شد ، مي‌گويد ،طرح لينگواپكس عبارت است از « پيوند ميان تعليم زبانها و ترويج تفاهم و صلح بين المللي.»

در طول چند سال گذشته لينگو اپكس براي تعدادي از طرح‌هاي ملي و محلي كمكهاي فني تهيه كرده است. از آن جمله بازسازي نظام آموزشي در كامبوج براي آموزش زبان خمر ، انتشار دو ميليون جلد كتاب درسي به زبان خمر و آموزش و تربيت گروهي معلم و ويراستار در كامبوج1 است.

 


ادامه مطلب
+ یازیلمیشدیر  شنبه 28 شهریور1388ساعت 10:24 بعد از ظهر  توسط ح.راشدی  | 

سرنوشت روز شعر و ادب ایران

 

 

   سرنوشت 27 شهریور"روز ملّی شعر و ادب ایران" !

                                             

روز  27 شهریور  سال 1367 ، روز خاموشی استاد شهریار، شهریار سخن ایران و  آذربایجان است. شاعری که شعر ترکی " حیدر بابایه سلام " اش به نوشته بسیاری از مطبوعات(1) به بیش از 90 زبان زنده دنیا ترجمه شده است ، و از این منظر است که استاد شهریار شناخته شده ترین شاعر  آذربایجانی در دنیا بخصوص در بین کشورهای ترک زبان است .

در سال 1381 به پیشنهاد نماینده آذربایجانی مجلس شورای اسلامی و تصویب شورای انقلاب فرهنگی، به پاس گرامیداشت یاد و خاطره استاد شهریار و تحکیم مودّت و دوستی بین اقشار مختلف جامعه، روز بیست وهفتم شهریور ماه، " روز ملّی شعر و ادب ایران "  نامگذاری شد .

انتخاب چنین روزی به این نام هم بی دلیل نبود، چرا که اشعار فارسی شهریار چون، " علی ای همای رحمت تو چه آیتی خدا را "، "آمدی جانم به قربانت ولی حالا چرا "، " ای وای مادرم "، " پیام به انیشتین "و دیگر اشعار استاد شهریار به عنوان شاعر معاصر مشهور خاص و عامّ، و خود وی مورد احترام قریب باتفاق جامعه ایران با زبانها و فرهنگهای گوناگون بود .

این نامگذاری بجا، استاد شهریار را به سمبل دوستی و اخوت بین ملل و اقوام کشور بخصوص به عنوان نماد و نماینده بارز ادب و فرهنگ ترکی آذربایجانی و فارسی کشور که سخنگویان این دو زبان اکثریت جمعیت کشور را تشکیل میدادند تبدیل کرد.

از طرفی شهریار، با اشعار ترکی اش، بخصوص با منظومه " حیدر بابایه سلام " اش به محبوب ترین شاعر آذربایجانی و مشهورترین آن در جهان تبدیل شده بود که منظومه " حیدر بابابه عنوان شاهکار ادبی کم نظیر توجه ادب دوستان دنیا قرار گرفته و در اکثر دانشگاه های جهان از جمله دانشگاه " کلمبیا " در ایالات متحده آمریکا مورد بحث رساله دکترا قرار گرفته بود (2) .


ادامه مطلب
+ یازیلمیشدیر  پنجشنبه 26 شهریور1388ساعت 3:9 بعد از ظهر  توسط ح.راشدی  | 

فردوسی تطهیر میشود !

 

             فردوسی تطهیر میشود ! !

                                                  حسن راشدی    15 /6 /88 

بنا به نوشته مجله فردوسی، چندی است آقای فریدون جنیدی فردوسی شناس وشاهنامه پژوه. باصطلاح انقلابی در شاهنامه پدید آورده است!

وی تصمیم گرفته است اشتباهات فردوسی را در سرودن شاهنامه با 60 هزار بیت، اصلاح کرده و 30 هزار بیت از 60 هزار بیت این سروده را که شامل مدح سلطان محمود غزنوی و دیگر ابیات کم مایه است را دور ریزد و شاهنامه ایی در شان و شوکت حکیم طوس ارائه دهد!!

بنا به اعتقاد فریدون جنیدی 30 هزار بیتی که ایشان از شاهنامه برداشته است نمی تواند سروده حکیم ابوالقاسم فردوسی باشد و به احتمال زیاد توسط "مودود " نوه سلطان محمود و جهت تعریف و تمجید از پدر بزرگش به شاهنامه افزوده شده است ؛ لاکن ادعای استاد بزرگ آقای فریدون جنیدی را حتی شاگردانش ( که آنها نیز شاگردانی را تربیت کرده اند ) هم قبول ندارند، چرا که معتقد هستند در هیچ منبع ادبی- تاریخی ده قرن گذشته بعد از فردوسی و توسط هیچ شاعر و محققی از اینکه فردوسی در سرودن شاهنامه 30 هزار بیت و یا حتی کمتر از 60 هزار بیت شعر گفته باشد اشاره ای نشده است !


ادامه مطلب
+ یازیلمیشدیر  سه شنبه 17 شهریور1388ساعت 10:18 بعد از ظهر  توسط ح.راشدی  | 

سکوت معنی دار آذربایجان بعد از 22 خرداد!

                                  

    سکوت معنی دار آذربایجان بعد از انتخابات 22 خرداد ! 

                                                                 حسن راشدی   26 / 5 / 88

 شاید با گذشت بیش از دو ماه از انتخابات دور دهم ریاست جمهوری ایران و مسائلی که پس از این انتخابات در کشور رخ داد که هنوز هم درکش و قوس آن هستیم عده ایی بحث کردن از علت و یا علل موضوع سکوت معنی دار فعالین شناخته شده مدنی- سیاسی آذربایجان و در کل ترکان کشور را در اعتراضات سیاسی که بعد از انتخابات 22 خرداد در کشور روی داد را موضوع از مد افتاده و کهنه تلقی کنند ، لاکن به نظر می رسد نقد و بررسی هر چه بیشتر این مسئله از دیدگاهای مختلف، بخصوص از طرف نخبگان و فعالین آذربایجانی که در داخل کشور هستند و از نزدیک با آنچه که در طول تبلیغات انتخاباتی و پس از آن در کشور اتفاق افتاد آشنا هستند می تواند به علل آنچه "سکوت آذربایجان " بعد از انتخابات 22 خرداد نامیده شده کمک بیشتری بکند .


ادامه مطلب
+ یازیلمیشدیر  سه شنبه 27 مرداد1388ساعت 2:4 قبل از ظهر  توسط ح.راشدی  | 

اویغور مسلمانلاری

 

     اویغور مسلمانلاری نین قتل عامینا کیم اعتراض ائتمه لی دیر ؟! 

                                                                        حسن راشدی 20 /4/ 88

 گؤره سن  شرقی تورکوستان و یا چین استعمارچیلاری نین دیلی ایله دئسک چین اؤلکه سی نین سین کیانگ (سیجان ) ایالتینده یاشایان اویغور مسلمان تورکلری نین سون گونلرده چین لیلر طرفیندن قتل عامی آییق وجدانلاری اینجیتدی می ؟!

1940- جی ایلده مستقل بیر اؤلکه کیمی اداره اولونان " شرقی تورکوستان " سونرالار چین استعماری آلتینا کئچه رک بو اؤلکه نین بیر مختار ولایتی کیمی اداره اولماغا باشلادی ؛ لاکین 15 میلیونلوق اویغور تورکلری چین ترکیبینه کئچن گوندن بو گونه قدر چوخ چتین گونلرینی یاشاماقدا و شدتله آسیمیله اولماقدادیرلار !

مختار ولایت ده یاشامالارینا باخمایاراق مختاریت اختیاری اولمایان اویغور مسلمانلاری- نین دیل، تاریخ و کولتورلرینه صاحیب چیخمالاری نین جزاسی، سون گونلرده، ان آزی و چین دولتی نین وئردیگی رسمی رقملره گؤره 184 کیشی و قادینین  اؤلومو، ایکی مین نفرین یارالانماسی و 1400 نفردن چوخ توتوقلانماسی اولموشدور !

بو رقملر چین دولتی نین وئردیگی رسمی رقملردیر، لاکین غیر رسمی خبرلره گؤره سین کیانگ مختار ولایتی نین مرکزی و  3 / 2 میلیونلوق نفوسو اولان اورومچی و باشقا اویغور ساکینلی شهرلرده اؤلن، یارالانان و توتوقلانان اویغور مسلمانلاری نین سایی بو رقملردن نئچه قات آرتیقدیر !

چوخ شاشیردیجی دیر کی، چین اؤلکه سینده آسیمیله سیاستینه اعتراض ائدن اویغور مسلمانلاری نین قتل عامّینا اقدام ائدن چین دؤلتینه بیر چوخ اؤلکه مسئوللاری اعتراض ائدرکن ، بو تعداد مسلمانلارین اؤلومونه، یارالانمالارینا و توتوقلانمالارینا اؤلکه میز ایران مسئوللاری بی تفاوت قالمیشلار ؟!

آلمان اؤلکه سینده و بیر نژادپرست آدام طرفیندن اؤلدورولن میصیر اؤلکه سی اهالیسی مسلمان قادین " مروه الشربینی " نین اؤلومونه و ایتالیادا          دموکراسی خواه تظاهراتچیلاری داغیتماغا اقدام ائدن ایتالیا پولیسینه اؤلکه مسئوللاریمیز، آلمان و ایتالیا دؤلتینه شدتلی اعتراضلار ائتمیش و حتی خانیم مروه الشربینی آدینا تهراندا نمادین تشییع جنازه اولموش و ایتالیا سفیری تهراندا خارجی ایشلر وزارتخاناسینا چاغریلمیش و ایران اسلام جمهوریتی نین اعتراضی ایتالیا سفرینه بیلدیریلمیشدیر.

اگر ادّعا ائدیریک بیزیم سیاستیمیز عین دیانتیمیزدیر، گؤره سن نه اوچون اؤلکه مسئوللاریمیزا چین اؤلکه سینده ان آزی 184 نفر مسلمان قادین و کیشی نین  قتلی آلمانیاد اؤلن بیر نفر مسلمان قادین قدری و ایتالیادا دموکراسی ایسته ین ایتالیالی تظاهراتچیلاری قدر اؤنم و اهمیتی اولمامیش و ایران اسلام جمهوریتی مسئوللاری بو آچیق قتل عامه گؤره چین اؤلکه سی مسئوللارینا بیر اعتراض بئله ائتمه میشلر ؟ !  

+ یازیلمیشدیر  یکشنبه 21 تیر1388ساعت 11:40 بعد از ظهر  توسط ح.راشدی  | 

انتخابات

       

              

          آذربایجان و  انتخابات 22 خرداد                              

                                                        حسن  راشدی   12 /3 /88

   انتخابات دور دهم ریاست جمهوری ایران باز فرصتی را به دست کاندیداهای این دور از ریاست جمهوری داد که حد اقل به یاد ملل و اقوام فراموش شده غیر فارس ایران هم بیفتند!

در بین کاندیداهای این دور از ریاست جمهوری ، آقای مهدی کروبی و اکبر اعلمی قبل از تائید شدن صلاحیتشان از سوی شورای نگهبان برای ریاست جمهوری، با صراحت بیشتری از اجرای اصول معطل مانده 15 و 19 قانون اساسی و احقاق حقوق اقوام سخن گفتند و در مطبوعات و سایتهای اینترنتی خود نوشتند.

اما دربین این دو کاندیدا، دکتر اکبر اعلمی  به علت دفاع از اجرای اصل 15 قانون اساسی در زمان نمایندگی اش در مجلس شورای اسلامی و داشتن موضع صریح و روشن در همراهی با اعتراضات سرتاسری ملت آذربایجان به توهین روزنامه دولتی "ایران " در خرداد سال 1385 محبوبیت ویژه ایی در بین روشنفکران ، فرهنگدوستان ، دانشجویان ،نخبگان و مردم عادی آذربایجان دارد.

بعد


ادامه مطلب
+ یازیلمیشدیر  چهارشنبه 13 خرداد1388ساعت 10:27 بعد از ظهر  توسط ح.راشدی  | 

ایراندا دیللر..

                                             

      ایراندا  محلی، منطقه­ای و عموم اؤلکه[1] دیللر

                                                             ح . راشدی : شهریور 1377

 دیل انسانین معنوی ثروتی­دیر. کئچمیشده ابتدایی انسانلار دیلدن یالنیز گون احتیاجلارینی تأمین ائتمک اوچون استفاده ائدیردیلرسه بو گون دیل، ادبیات و مدنیت بیر میلّتین هویت، شخصیت و موجودیت سندی کیمی اؤزونو گؤستریر.

شفاهی دیل و خالق ادبیاتی هر بیر میلّتین ادبیات و مدنیتینده مهم رول اویناییر، لاکین یازیلی دیل  و ادبیات او خالقین تاریخه ثبت اولونموش وارلیق سندی­دیر!

 یازیلی دیلی اولمایان و یا داها دوغروسو دیلینی کلاسیک شکیلده ابتدایی مکتب – مدرسه ده ، اورتا و عالی تحصیل اوجاقلاریندا اوخومایان خالق اؤز استعداد و باجاریقلارینی دوغما دیلینده انکیشاف ائتدیرمه­یه ایمکان تاپماییب واقعی تاریخ، ادبیات و مدنیتی­نین مطالعه­سینده بئله اوزاق قالاجاقدیر !

بئله بیر خالق آنا دیلینده مدنی بوشلوق حیس ائده­رک یابانجی بیر دیل و  مدنیتده ارییب قاریشماغا مئیل گؤستره­جکدیر.

ایران داخیلینده بو اؤلکه­نین چوخ نفوسونو و ایران جمعیتی­نین نسبی اکثریتنی تشکیل ائدن تورکلرین دیلی آذربایجان تورکجه­سی و یا خلاصه اولاراق تورکجه آدلانیر؛ آذربایجان تورکجه­سی دونیانین باشقا جانلی دیللری کیمی ایکی حیصه­دن تشکیل تاپیر، اونون بیرینجی حیصه­سی دانیشیق یا شفاهی دیل و ایکینجی حیصه­سی یازیلی و یا ادبی دیلدیر.

یازیلی دیل و یا باشقا سؤزله دئسک ادبی دیل بیر دیلین مختلیف لهجه­لریندن تشکیل تاپمیش علمی، منطقی و گراماتیک «اورتاق» دیلی­دیر کی، سؤزلر او دیلین قانونلاری چرچیوه­سینده اسم، فعل، صفت و باشقا آرتیرمالار ترکیبینده دولغون جمله و معنالاری افاده ائدیر.                  


.


ادامه مطلب
+ یازیلمیشدیر  جمعه 18 اردیبهشت1388ساعت 2:31 بعد از ظهر  توسط ح.راشدی  | 

ترکیه چقدر ....

 

             ترکیه چقدر هزینه کرده ، چقدر  بدست خواهد آورد ؟ 

                                            حسن راشدی      9 / اردیبهشت /1388      

                                                               

تحرک چند ماه اخیر ترکیه در عادی سازی روابط سیاسی با ارمنستان دشمن تاریخی خود، مسائلی را در خود ترکیه و همسایه صمیمی آن، جمهوری آذربایجان بوجود آورده  است.

با ادعای دولت ارمنستان مبنی بر قتل عام ارامنه در سالهای جنگ جهانی اول توسط دولت عثمانی ترکیه و وارونه جلوه دادن حوادث ناگوار این سالها، بعلاوه ادعای ارضی بر  استانهای شرق ترکیه توسط ارمنستان ، همچنین اشغال قره باغ کوهستانی و 20% از خاک جمهوری آذربایجان توسط این دولت، ترکیه را بر آن داشت  تا در سال 1993 کلیه روابط سیاسی – اقتصادی خودرا با ارمنستان قطع کند و درهای خودرا به روی این کشور ببندد.

ترکیه اعلام کرده تا زمانیکه ارمنستان از ادعای قتل عام سال 1915 دست نکشد ، مسئله قره باغ حل نشود و اراضی اشغالی جمهوری آذربایجان آزاد نگردد درهای این کشور به روی ارمنستان بسته خواهد ماند.

اما طی 9 ماه گذشته ، ترکیه تلاش کرده به شکلی روابط خودرا با ارمنستان بهبود بخشد.  به نظر می آید این تحرک سیاسی بیشتر از آنجا ناشی میشود که اتحادیه اروپا برای پیوستن ترکیه به این اتحادیه ، علاوه بر رسیدن ترکیه به استانداردهای اروپا ، عادی سازی روابط ترکیه با ارمنستان و عدم حمایت از جمهوری ترک قبرس شمالی را از این دولت خواستار است.

 


ادامه مطلب
+ یازیلمیشدیر  پنجشنبه 10 اردیبهشت1388ساعت 4:54 بعد از ظهر  توسط ح.راشدی  | 

ترکان...

 

ترکان و بررسی تاریخ -زبان و فرهنگ آنها در ایران

                                                                       ح. راشدی                                      

 ( در این وبلاگ قسمتهایی از کتاب ترکان و .... به صورت سریال اورده خواهد شد )

مقدمه

تاريخي که ما امروز از آن به عنوان تاريخ ايران نام مي­بريم و در مدارس و دانشگاههاي کشور تدريس مي­شود, عموماً تاريخي است که اساس و پاية آن بيشتر از زمان به حکومت رسيدن رضاخان و در ادامة حاکميت خاندان پهلوي, به دست پرورش يافتگان مکتب باستانگرايي اين دوران بنيان­گذاري شده است که آنرا مي­توان «تاريخ پارسيان» ناميد. چرا که مبدأ اين تاريخ نه از زمان تشکيل حکومتهاي بومي در سرزميني که امروز ايران مي­ناميم, بلکه از زمان به حکومت رسيدن هخامنشيان که بنيان گذاران تاريخ پارسيان هستند شروع مي­شود؛ چنانچه در زمان محمدرضا پهلوي که باستانگرايي دوران پهلوي مراحل تکاملي خود را طي مي­کرد مبداء تقويم ايران از هجري شمسي که مبداء اسلامي داشت به شاهنشاهي, که مبداء حاکميت کوروش هخامنشي پادشاه پارس در ۵۵۰ قبل از ميلاد را مي­رساند تبديل شد! [1]

گرچه اسنادي که در دست است و با موجود بودن کتيبه­هاي زيادي که به زبانهاي سومري, ايلامي, اورارتويي و ماننايي نوشته شده است مي­رساند که حدود ۴۰۰۰ الي ۴۵۰۰ سال قبل از حاکميت هخامنشيان و سکونت اقوام مهاجر آريايي در سرزميني که ايران مي­ناميم, حکومتهاي مقتدر بومي در اين مناطق حاکميت داشتند و اوّلين تمدن بشري هم به وسيله سومريان که زبان التصاقي داشتند به بشريت هديه شده است,[2] لاکن تاريخ نويسان دوران پهلوي به جاي پرداختن به تاريخ ۷۰۰۰ ساله ايران, همواره از تاريخ ۲۵۰۰ ساله نام برده و آنچه که مربوط به زمانهاي پيش از حکومت هخامنشيان است به عنوان «حوادث پيش از تاريخ», آنهم به اختصار ياد  کرده­اند!

در تاريخ ۲۵۰۰ ساله نيز جايگاه و مقام اصلي به دولتهاي هخامنشي و ساساني قبل از اسلام داده شده و از حکومتهاي ۱۴۰۰ ساله بعد از حاکميت اسلام نيز, حکومت کوتاه مدت سامانيان, که فرمانروايي مناطق افغانستان و تاجيکستان امروزي را به عهده داشتند و هيچوقت بر مناطق مرکزي و اصلي ايران حکمراني نکردند ولي به زبان دري (فارسي دري) صحبت مي­کردند در اولويت قرار گرفتند!

تاريخ نويسان دوران پهلوي که با افکار ناسيوناليستي­ افراطي و با حمايت رضاخان شروع به تدوين تاريخ جديد ايران کردند, تاريخ ايران را تنها در موجوديت قوم پارس خلاصه کرده و وجود ملل و اقوام غيرفارس در ايران را به انحاء مختلف انکار مي­کردند!

آنها افراط گرايي در ناسيوناليسم را به باور ديني مردم هم سرايت داده به تحقير دين اسلام و حمايت از زرتشتيگري پرداختند که ديني به مراتب عقب مانده­تر از دين اسلام بود.[3]

در کتابهاي تاريخ ايران که در مدارس و دانشگاهها تدريس مي­شود, امراي ساماني قرن چهارم هجري به علت دري زبان بودنشان, ايراني, ولي غزنويان, سلجوقيان و ديگر امپراتوران ترک که علاوه بر حاکميت مناطق تحت نفوذ سامانيان کليه مناطق ايران امروزي تا آسياي صغير را اداره مي­کردند و مراکز حکومتي آنها غزنه, شهر ري, اصفهان, همدان و ديگر شهرهاي امروزي ايران بوده بيگانگان ناميده مي­شوند!


 

ادامه مطلب
+ یازیلمیشدیر  دوشنبه 3 فروردین1388ساعت 12:56 بعد از ظهر  توسط ح.راشدی  |